Pin
Send
Share
Send


Die appel is 'n geslag (Malus) van ongeveer 30-35 spesies klein bladwisselende bome of struike in die blomplantfamilie Rosaceae. Die term verwys ook na die vrugte van hierdie bome, en veral die vrugte van die spesies Malus domestica, die mak boord of tafelappel. Dit is een van die mees gekweekte boomvrugte. Die ander spesies staan ​​algemeen bekend as 'wilde appels', 'krapappels', 'krapappels' of 'krappe', en hierdie naam is afgelei van hul meestal klein en suur, smaaklike vrugte. Die genus is inheems in die gematigde sone van die Noordelike Halfrond, in Europa, Asië en Noord-Amerika.

Malus-spesies en hul vrugte bied baie voedings-, ekologiese en estetiese waardes; dit bied gesondheidsvoordele vir mense, 'n tuiste vir baie spesies en smaak- en siggenot. Deur hul harmonieuse verhouding met bestuiwende insekte, kan appelbome vrugte lewer en voortplant, terwyl dit in ruil nektar lewer. Die huishoudelike appel dien ook simboliese waarde in kunswerke en verskillende legendes en tradisies. In die Christelike tradisie is dit die appel wat dikwels uitgebeeld word as die verbode vrug in die middel van die Genesis-weergawe van die val van Adam en Eva.

Malus-spesies, insluitend huishoudelike appels, hybridiseer vrylik. Die bome word gebruik as voedselplante deur die larwes van 'n groot aantal Lepidoptera-spesies. Die vrug is 'n bolvormige boom, wat in grootte wissel van 1-4 cm in deursnee in die meeste wilde spesies, tot 6 cm in M. pumila, 8 cm in M. sieversii, en selfs groter in gekweekte boordappels. Die middel van die vrug bevat vyf karpels wat steragtig gerangskik is, wat elk een tot twee (selde drie) sade bevat.

Een spesie, Malus trilobata, van suidweste van Asië, het drie- tot sewe-lobbe blare (oppervlakkig soos 'n esdoornblaar) en met verskeie strukturele verskille in die vrugte; dit word dikwels behandel in 'n eie geslag, soos Eriolobus trilobatus.

Malus domestica, die mak boomtjie-appel, is 'n klein boom wat gewoonlik 5-12 meter hoog is, met 'n breë, dikwels digte krok. Appels benodig kruisbestuiwing tussen individue deur insekte (gewoonlik bye, wat die blomme vrylik besoek vir sowel nektar as stuifmeel).

Oorsprong van die naam

Die woord appel kom van die Ou Engelse woord aeppel, wat op hul beurt herkenbare kognate in 'n aantal van die noordelike takke van die Indo-Europese taalfamilie het. Die heersende teorie is dat "appel" een van die oudste Indo-Europese woorde is (*abl-) om in 'n herkenbare vorm op Engels neer te kom. Die wetenskaplike naam Malus, aan die ander kant kom dit van die Latynse woord vir appel, en uiteindelik uit die argaïese Grieks Malon (waatlemoen in latere dialekte). Die legendariese pleknaam Avalon is vermoedelik afkomstig van 'n Keltiese evolusie met dieselfde wortel as die Engelse appel; die naam Avellino, naby Napels in Italië, word ook van die wortel afgeneem.

Malus domestica

Appelboom in blom

Die blare van huishoudelike appelbome is afwisselend gerangskik, eenvoudig ovaal met 'n skerp punt en gekartelde kantlyn, effens donsig onder, 5-12 cm lank en 3-6 cm breed op 'n petiole van 2-5 cm.

Die blomme, wat in die lente met die blare geproduseer word, is gewoonlik wit, dikwels aanvanklik met 'n pienk kleur. Die blomme het 'n deursnee van ongeveer 2,5-3,5 cm, met vyf kroonblare, en gewoonlik met rooi meeldrade wat groot stuifmeel lewer, en 'n minderwaardige eierstok. Blom vind plaas in die lente na 50-80 dae in die groeitydperk. Alle blomme is selfsteriel, en selfbestuiwing is onmoontlik, wat bestuiwende insekte noodsaaklik maak. Die heuningby is die doeltreffendste bestuiwer van huishoudelike appels.

Botaniese oorsprong

Die wilde voorouer van Malus domestica is Malus sieversii. Dit het geen algemene naam in Engels nie, maar is bekend waar dit inheems is as "alma"; 'n Groot stad in die streek waar vermoedelik sy oorsprong het, word in werklikheid Alma-Ata genoem, of 'vader van die appels'. Hierdie boom word steeds wild aangetref in die berge van Sentraal-Asië in die suide van Kazakstan, Kirgisië, Tadjikistan en Xinjiang, China.

Wild Malus sieversii appel in Kazakstan

Vir baie jare was daar 'n debat oor die vraag of M. domestica ontstaan ​​uit toevallige hibridisasie by verskillende wilde spesies. Onlangse DNA-ontleding deur Barrie Juniper en andere het egter aangedui dat die hibridiseringsteorie waarskynlik onwaar is. In plaas daarvan blyk dit dat 'n enkele spesie, wat steeds groei in die Ili-vallei teen die noordelike hange van die Tien Shan-gebergte aan die grens van Noord-China en die voormalige Sowjetrepubliek Kazakstan, die waarskynlikste stamvader is van die appels wat mense vandag eet. . Die blare van bome in hierdie omgewing is geanaliseer vir DNS-samestelling, wat getoon het dat hulle almal tot die spesie behoort Malus sieversii, met 'n paar genetiese rye wat algemeen voorkom M. domestica.

Daar is ook van ander spesies gesê wat bydraes gelewer het tot die genoom van die huishoudelike appels Malus baccata en Malus sylvestris, maar daar is geen harde bewyse hiervoor in ouer appelkultivars nie. Hierdie en ander Malus spesies is in die program gebruik om appels te ontwikkel wat geskik is om in klimaat te groei wat nie geskik is nie M. domestica, hoofsaaklik vir verhoogde kouetoleransie.

Die appelboom was waarskynlik die vroegste boom wat gekweek is.

Appelkultivars

Appels van die kultivar “Jonathan”

Daar is meer as 7 500 bekende kultivars van appels. ('N Kultivar is soortgelyk aan' verskeidenheid '; dit is 'n groep wat gekweek word.) Verskillende kultivars is beskikbaar vir gematigde en subtropiese klimate. Appels blom nie in tropiese klimate nie, omdat dit 'n koue vereiste het.

Kommersie-gewilde appelkultivars is sag, maar helder. Ander gewenste eienskappe in die moderne kommersiële appelras is 'n kleurryke vel, afwesigheid van verpoeiering, gemak van vervoer, lang opbergingsvermoë, hoë opbrengste, weerstand teen siektes, tipiese 'Red Delicious' appelvorm, lang stam (om plaagdoders toe te laat om die bokant van die vrugte), en die gewilde smaak.

Ou kultivars is dikwels vreemdvormig, verrotte, en het 'n verskeidenheid teksture en kleure. Baie van hulle het 'n uitstekende geur (waarskynlik beter as meer kommersiële appels), maar kan ander probleme ondervind wat hulle kommersieel onbetwisbaar maak, soos lae opbrengste, siekte-aanspreeklikheid, of 'n swak verdraagsaamheid vir berging of vervoer. 'N Paar ou kultivars word steeds op groot skaal geproduseer, maar baie word lewend gehou deur tuiniers en boere wat direk aan plaaslike markte verkoop. Baie ongewone en plaaslik belangrike kultivars met hul eie unieke smaak en voorkoms is daar om te ontdek; appelbewaringsveldtogte het wêreldwyd opgeduik om sulke plaaslike kultivars uit te wis.

Blomme van 'n “Fuji” -appel, Australië

Alhoewel die meeste kultivars geteel word om vars (nageregappels) te eet, word sommige spesifiek gekweek om appels te kook (of appels kook) of om sider te produseer. Siderappels is meestal te tert en aangenaam om vars te eet, maar dit gee die drank 'n ryk geur wat nageregappels nie kan nie.

Moderne appels is oor die algemeen soeter as ouer kultivars. Die meeste Noord-Amerikaners en Europeërs is lief vir soet, suur appels, maar tert appels het 'n sterk, maar verminder volgorde. Uiters soet appels met skaars suur smaak is gewild in Asië en veral Indië.

Die smaak in appels wissel van persoon tot persoon en het mettertyd verander. As voorbeeld het die Amerikaanse deelstaat Washington sy reputasie gemaak dat sy appel op Red Delicious groei. In die afgelope jaar beskou baie appelkenners die Red Delicious as minderwaardig teenoor kultivars soos Fuji en Gala vanweë die blote geur en onvoldoende ferm tekstuur.

Handel en gebruike

'N Vertoning van verskillende appels

Huishoudelike appels bly 'n belangrike voedsel in alle koeler klimate. In 'n groter mate as ander boomvrugte, behalwe moontlik sitrus, bêre appels maande lank, terwyl hulle nog steeds baie van hul voedingswaarde behou. Winterappels wat in die laat herfs gepluk is en net bokant vriespunt geberg is, was al millennia 'n belangrike voedsel in Asië en Europa, asook in Argentinië en in die Verenigde State sedert die koms van die Europeërs.

In 2002 is 45 miljoen ton appels wêreldwyd gekweek, met 'n waarde van ongeveer 10 miljard Amerikaanse dollars. China het byna die helfte van hierdie totaal geproduseer. Argentinië is die naasaanstaande produsent met meer as 15 persent van die wêreldproduksie. Die Verenigde State is derde in produksie en is verantwoordelik vir 7,5 persent van die wêreldproduksie. Turkye is ook 'n toonaangewende produsent. Frankryk, Italië, Suid-Afrika en Chili is van die voorste appeluitvoerders.

In die Verenigde State word meer as 60 persent van al die appels wat kommersieel verkoop word in die deelstaat Washington verbou. Ingevoerde appels uit Nieu-Seeland en ander meer gematigde gebiede neem elke jaar toe en meeding met Amerikaanse produksie.

Appel horisontaal gesny, met saad

Appels kan geblikte, sappige, en opsioneel gegiste om appelsap, cider, asyn en pektien te produseer. Gedistilleerde appelcider produseer die spiritus applejack en Calvados. Appelwyn kan ook gemaak word. Appels maak ook 'n gewilde kosblikvrugte.

Appels is 'n belangrike bestanddeel in baie nageregte in die winter, byvoorbeeld appeltert, appelkrummel, appelskyf en appelkoek. Hulle word gereeld gebak of gestoof, en dit kan ook gedroog en geëet word of weer saamgestel word (geweek in water, alkohol of ander vloeistof) vir latere gebruik. Puréed appels staan ​​algemeen bekend as appelsous. Appels word ook in appelbotter en appeljellie gemaak. Dit word ook in vleisdisse gebruik.

In die Verenigde Koninkryk is 'n toffie-appel 'n tradisionele gebak wat gemaak word deur 'n appel in warm toffie te bedek en af ​​te koel. Soortgelyke lekkernye in die Verenigde State is lekkergoedappels (bedek in 'n harde skil met gekristalliseerde suikerstroop), en karamelappels, bedek met afgekoelde karamel.

Appels word met heuning geëet tydens die Joodse nuwe jaar van Rosh Hashanah om 'n lieflike nuwe jaar te simboliseer.

Malus sikkimensis vrugte

Die vrugte van die ander spesies, wilde appels of kruipappels, is nie 'n belangrike gewas nie; dit is uiters suur en (in sommige spesies) houtagtig en word om hierdie rede selde rou geëet. As krabappels egter gestoof word en die pulp versigtig gespan en gemeng word met 'n gelyke hoeveelheid suiker, dan gekook word, kan hulle sap in 'n lekker robynkleurige krabbeljellie gemaak word. 'N Klein persentasie krapappels in cider maak 'n meer interessante geur.

Krapappels word wyd as sierbome gekweek, gekweek vir hul pragtige blomme of vrugte, met talle kultivars wat gekies word vir hierdie eienskappe en vir weerstand teen siektes.

Gesondheidsvoordele

Appels word lankal as gesond beskou, soos aangedui deur die spreekwoord "'n appel per dag hou die dokter weg." Navorsing dui daarop dat appels die risiko van kolonkanker, prostaatkanker en longkanker kan verminder. Soos baie vrugte, bevat appels vitamien C sowel as 'n hele aantal ander antioksidantverbindings, wat 'n mate van verminderde risiko vir kanker verklaar (met die eliminasie van vrye radikale wat die risiko van kanker verminder deur DNA-skade teen te werk). Die vesel in die vrugte (hoewel minder as die meeste ander vrugte) help om die ingewande gesond te hou, wat 'n faktor kan wees in die verminderde risiko van kolonkanker. Dit kan ook help met hartsiektes en die beheer van cholesterol, aangesien appels nie cholesterol bevat nie en vesel bevat, wat cholesterol verlaag deur herabsorpsie te voorkom. Soos die meeste groente en vrugte, is hulle volop vir hul kalorie-inhoud, en dit kan help met gewigsverlies.

'N Groep chemikalieë in appels kan die brein beskerm teen die soort skade wat neurodegeneratiewe siektes soos Alzheimers en Parkinson veroorsaak. Chang Y. Lee (2003) van die Cornell University het bevind dat die appelfenolics, wat natuurlik antioksidante in vars appels voorkom, senuweeselle kan beskerm teen neurotoksisiteit wat veroorsaak word deur oksidatiewe spanning. Die navorsers het Red Delicious-appels wat in die staat New York verbou is, gebruik om uittreksels te verskaf om die gevolge van fitochemikalieë te bestudeer. Lee het berig dat alle huishoudelike appels hoog is in die kritieke fitonvoedingstowwe (gewoonlik gebruik om te verwys na verbindings wat in plante voorkom wat nie nodig is vir normale funksionering van die liggaam nie, maar dat dit nietemin 'n gunstige uitwerking op die gesondheid of 'n aktiewe rol in die verligting van die liggaam het) siekte). Daar is verder berig dat die hoeveelheid fenoliese verbindings in die vlees en vel van die appel van jaar tot jaar, seisoen tot seisoen, en van die groeigebied tot die groeigebied verskil (Heo et al. 2004). Die oorheersende fenoliese fitochemikalieë in appels is quercetin, epicatechin en procyanidin B2 (Lee et al. 2003).

Appels is histories bekend vir die vervaardiging van appelmelk. 'N Afgeleide appelmelk, appelmelk, word algemeen in Tibet gebruik.

Kweek appels

Appelteel

In hierdie baster van 'n boordjie-appel met 'n rooivrugkultivar, het die pulp dieselfde kleur as die skil.Sade van bogenoemde appel, wat dieselfde kleur het as die res van die vrugte.

Soos die meeste meerjarige vrugte, word appels meestal ongeslagtelik voortgeplant deur enting, die metode om plante voort te plant wat wyd gebruik word in tuinbou, waar die weefsel van een plant aangemoedig word om met dié van 'n ander te smelt.

Saailinge-appels verskil van hul ouers, soms radikaal. Die meeste nuwe appelkultivars ontstaan ​​as saailinge, wat óf toevallig ontstaan ​​óf geteel word deur kultivars doelbewus met belowende eienskappe oor te steek. Die woorde "saailing", "pippin" en "kern" in die naam van 'n appelkultivar dui daarop dat dit as saailing ontstaan ​​het.

Appels kan ook knopsport vorm (mutasies op 'n enkele tak). Sommige knop-sportsoorte is 'n verbeterde stam van die ouerkultivar. Sommige verskil voldoende van die ouerboom om as nuwe kultivars beskou te word.

Sommige telers het gewone appels met kruipappels of ongewoon geharde appels gekruis om harder kultivars te produseer. Die Excelsior-eksperimentstasie van die Universiteit van Minnesota het byvoorbeeld sedert die dertigerjare 'n bestendige progressie van belangrike geharde appels wat wyd verbou word, sowel kommersieel as deur tuiniers in die tuin, dwarsdeur Minnesota en Wisconsin. Die belangrikste inleidings is Haralson (wat die mees gekweekte appel in Minnesota is), Wealthy, Honeygold en Honeycrisp. Die soetheid en tekstuur van heuningkors is so gewild onder verbruikers dat boorde in Minnesota hul gevestigde, produktiewe bome afgekap het om plek daarvoor te maak, 'n voorheen ongehoorde praktyk.

Begin 'n boord

Appelboorde word gevestig deur twee tot vier jaar oue bome te plant. Hierdie klein bome word meestal by 'n kwekery aangekoop, waar dit geproduseer word deur ent of ontkieming. Eerstens word 'n onderstok geproduseer óf as saailing of gekloon met weefselkweek of gelaagdheid. 'N Onderstam is 'n stomp met 'n gevestigde, gesonde wortelstelsel wat gebruik word om 'n takkie van 'n ander boom te ent. Die boomgedeelte, gewoonlik 'n klein takkie, wat op die onderstam geënt word, word gewoonlik die biesie genoem. Dit word toegelaat om 'n jaar lank te groei. Die bokkie word verkry van 'n volwasse appelboom van die gewenste kultivar. Die boonste stam en takke van die onderstam word weggesny en vervang met die biesie. Mettertyd groei die twee gedeeltes saam en produseer hulle 'n gesonde boom.

Wortelstokke beïnvloed die uiteindelike grootte van die boom. Alhoewel baie onderstamme beskikbaar is vir kommersiële produsente, is dit gewoonlik verkoop aan huiseienaars wat net 'n paar bome wil hê: een van die twee kultivars: 'n standaard wortelstok vir saailing wat 'n volgrootte boom gee; of 'n halfdwerg onderstam wat 'n ietwat kleiner boom produseer. Dwergwortelstokke is oor die algemeen meer vatbaar vir skade as gevolg van wind en koue. Volle dwergbome word dikwels deur pale of tralies ondersteun en in hoë-digtheidboorde geplant wat baie eenvoudiger vir kultuur is en die produktiwiteit per land verhoog.

AppelboordRooi appel

Sommige bome word geproduseer met 'n dwergende "tussenruimte" tussen 'n standaard wortelstok en die boom, wat tot twee ente lei.

Nadat die klein boom in die boord geplant is, moet dit 3 tot 5 jaar (halfdwerg) of 4 tot 10 jaar (standaardbome) groei voordat dit 'n aansienlike hoeveelheid vrugte dra. Goeie opleiding van ledemate en versigtige knyp van die knoppe wat op die verkeerde plekke groei, is uiters belangrik gedurende hierdie tyd om 'n goeie steier te bou wat later 'n vruglas dra.

Plek

Appels is relatief onverskillig teenoor grondtoestande en sal in 'n wye verskeidenheid pH-waardes en vrugbaarheidsvlakke groei. Hulle het wel 'n mate van beskerming teen die wind en moet nie in lae gebiede geplaas word wat geneig is tot laat lente-ryp nie. Appels het wel goeie dreinering nodig, en swaar grond of plat land moet bewerk word om seker te maak dat die wortelstelsels nooit in versadigde grond is nie.

Bestuiwing

Appels is onversoenbaar met mekaar en moet kruisbestuif word om vrugte te ontwikkel. Bestuiwingbestuur is 'n belangrike komponent van appelkultuur. Voordat dit geplant word, is dit belangrik om die stuifmeel-kultivars van appel of krapappel te reël wat 'n groot, lewensvatbare en versoenbare stuifmeel bied. Boomblokke kan afwisselende rye versoenbare kultivars hê, of dit kan periodiek krapbome of ingeënte ledemate van krapappel hê. Sommige kultivars produseer baie min stuifmeel, of die stuifmeel is steriel, dus is dit nie goeie stuifmeel nie. Kwaliteitskwekerye het lys met stuifmeelversoenbaarheid.

Telers met ou boordblokke van enkele kultivars verskaf soms ruikers appelbloeisels in dromme of emmers in die boord vir stuifmeel. Tuinboere met 'n enkele boom en geen ander kultivars in die buurt kan dieselfde op kleiner skaal doen nie.

Tydens die blomtyd voorsien appelkwekers meestal bestuiwers om die stuifmeel te dra. Heuningby-korwe word gereeld gebruik, en reëlings kan getref word met 'n kommersiële byeboer wat korwe teen 'n fooi lewer. Orchard messelaar bye (Megachilidae) word ook as aanvullende bestuiwers in kommersiële boorde gebruik. Tuisprodusente vind dit miskien aanvaarbaar in voorstedelike gebiede omdat hulle nie steek nie. Sommige wilde bye soos timmerbye en ander eensame bye kan help. Hommelbykoninginne kom soms in boorde voor, maar gewoonlik nie in voldoende hoeveelheid om beduidende bestuiwers te wees nie.

Simptome van onvoldoende bestuiwing is oormatige vrugtedruppel (wanneer dit in marmergrootte is), appels met klein en verkeerde vorm, traag rypheid en lae saadtelling. Goed bestuifde appels is van die beste gehalte, en sal 7 tot 10 sade bevat. Appels wat minder as 3 sade het, sal meestal nie ryp word nie en val in die vroeë somer van die bome af. Onvoldoende bestuiwing kan ontstaan ​​as gevolg van 'n gebrek aan bestuiwers of stuifmeel, of uit swak bestuiwende weer tydens blomtyd. Dit benodig meestal meerdere bye-besoeke om voldoende stuifmeelkorrels te lewer om volledige bestuiwing te bewerkstellig.

'N Algemene probleem is 'n laat ryp wat die delikate buitenste strukture van die blom vernietig. Dit is die beste om appels teen 'n helling te plant vir lugdreinering, maar nie teen 'n helling na die suide nie (in die Noordelike Halfrond), aangesien dit vroeë blomvorming sal aanmoedig en die vatbaarheid vir ryp sal verhoog. As die ryp nie te erg is nie, kan die boom met watersproei benat word voordat die oggendson die blomme tref, en dit kan dit red. Rypskade kan 24 uur na die ryp beoordeel word. As die pistil swart geword het, is die blom verwoes en sal dit geen vrugte lewer nie.

Die groei van appels naby 'n groot watermassa kan 'n voordeel gee deur die opwarming van die lente te vertraag, wat die blom vertraag totdat die ryp minder waarskynlik is. In sommige gebiede van die Verenigde State, soos die oostelike oewer van Michigan-meer, die suidelike oewer van die meer van Ontario, en rondom sommige kleiner mere, het hierdie verkoelende effek van water, gekombineer met goeie, goed gedreineerde gronde, die appelgroei gemaak. moontlik te maak. Die koel, vogtige lenteweer op sulke plekke kan egter ook probleme met swamsiektes verhoog, veral appelskurf; Baie van die belangrikste appelgroei-gebiede (byvoorbeeld Noord-China, Sentraal-Turkye en oos-Washington in die VSA) het klimate soos die inheemse streek van die spesie, baie weg van die see of enige mere, met koue winters wat tot 'n kort tydjie lei maar warm lente met 'n lae ryprisiko.

Tuis produsente het dalk nie 'n watermassa om te help nie, maar kan noordelike hellings of ander geografiese kenmerke gebruik om die lente blom te vertraag. Appels (of enige vrugte) wat teen die helling suid van die Noordelike Halfrond (of noordwaarts in die Suidelike Halfrond) geplant word, sal vroeg blom en is veral kwesbaar vir die ryp van die lente.

Dunner

Appels is geneig tot tweejaarlikse peiling. As die vrugte nie dunner word as die boom groot gewasse dra nie, kan dit die volgende jaar baie blomme lewer. Goeie uitdunning help om die siklus te eweredig, sodat elke jaar 'n redelike gewas verbou kan word.

Kommersiële boordkundiges oefen chemiese verdunning uit, wat nie prakties is vir tuisvrugte nie. Appels dra in groepe van vyf (of meer selde ses) bloeisels. Die eerste blom wat oopmaak, word die koningsbloei genoem. Dit sal die beste appel van die vyf lewer. As dit instel, is dit geneig om die instelling van die ander bloeisels te onderdruk, wat, indien hulle in elk geval instel, verwyder moet word. Die volgende drie bloeisels is geneig om tegelyk te blom en te sit, daarom is daar geen oorheersing nie. Almal behalwe een daarvan moet verdun word vir die beste gehalte. As die finale blom die enigste is wat sit, sal die gewas nie so goed wees nie, maar dit sal help om oormatige houtagtige groei (suig) te verminder, wat meestal gebeur as daar geen gewas is nie.

Rypwording en oes

Kultivars wissel in hul opbrengs en die uiteindelike grootte van die boom, selfs as dit op dieselfde onderstok gekweek word. Sommige kultivars sal, indien dit onbesproke gelaat word, baie groot word, wat hulle in staat stel om baie meer vrugte te dra, maar dit maak die oes baie moeilik. Volwasse bome dra gewoonlik 40 tot 200 kg appels per jaar, hoewel die produktiwiteit in swak jare naby aan nul kan wees. Appels word geoes met behulp van driepuntlaaie wat ontwerp is om tussen die takke te pas. Dwergbome dra ongeveer 10 tot 80 kg vrugte per jaar.

Peste en siektes

Blare met aansienlike insekskade.

Appelbome is vatbaar vir 'n aantal swam- en bakteriese siektes en insekplae. Byna alle kommersiële boorde volg 'n aggressiewe program met chemiese bespuitings om hoë vrugkwaliteit, boomgesondheid en hoë opbrengste te handhaaf. 'N Tendens in boordbestuur is die gebruik van Integrated Pest Management (IPM), wat onnodige bespuiting verminder wanneer plae nie teenwoordig is nie, of meer geneig is om deur natuurlike roofdiere beheer te word.

Bespuiting vir insekplae mag nooit tydens blomtyd gedoen word nie, want dit maak bestuiwers dood. Bye-aantreklike plante mag ook nie toegelaat word om in die boordvloer te vestig as insekdoders gebruik word nie. Witklawer is 'n bestanddeel van baie mengsels van grassaad, en baie bye word deur insekdoders vergiftig terwyl hulle na 'n bespuiting die blomme op die boordvloer besoek.

Van die ernstigste siekteprobleme is vuurlig, 'n bakteriese siekte; en Gymnosporangium roes, appelskurf, en swartvlek, drie swamsiektes.

Die pruim curculio is die ernstigste insekplaag. Ander is appelmotte en kodlingmot.

Dit is moeilik om organies te appel, hoewel 'n paar boorde dit met kommersiële sukses gedoen het, met siektebestande kultivars en die beste kultuurbeheer. Die nuutste hulpmiddel in die organiese repertoire is om 'n ligte deklaag van kaolienklei te spuit, wat 'n fisiese versperring vir sommige plae vorm, en ook help om appelsonskuur te voorkom.

Kulturele aspekte

Appels as simbole

Adam en Eva
'N Klassieke uitbeelding van die Bybelse verhaal wat die appel as simbool van sonde vertoon.
Albrecht Dürer, 1507; Olie op paneel; 209 x 81 cm (per paneel); Museo Nacional del Prado, Madrid… 1

Appels kom voor in sommige godsdienstige tradisies, veral in die Christendom, waar dit dikwels as 'n mistieke en verbode vrug uitgebeeld word. Hierdie tradisie word weerspieël in die boek Genesis. Alhoewel die verbode vrugte in hierdie verhaal nie geïdentifiseer word nie, het die populêre Europese Christelike tradisie gesê dat dit 'n appel was wat Eva vir Adam gesukkel het om met haar te deel. Gevolglik het die appel in die verhaal van Adam en Eva 'n simbool geword vir versoeking, die val van die mens in sonde en die sonde self. Die appel word ook soms simbolies gelykgestel aan onwettige seks. In Latyn is die woorde "appel" en "kwaad" identies (malum). Dit is miskien die rede waarom die appel as die Bybelse “verbode vrugte” geïnterpreteer is. Die larinks in die menslike keel is Adam se appel genoem, omdat dit gedink word dat die verbode vrug in die keel van Adam vassteek.

Hierdie idee van die appel as 'n simbool van sonde word weerspieël in die artistieke weergawes van die val van Eden. As die appel in die hand van Adam gehou word, simboliseer die appel sonde. Wanneer Christus egter met 'n appel uitgebeeld word, verteenwoordig hy die Tweede Adam wat lewe bring. Dit weerspieël ook die evolusie van die simbool in die Christendom. In die Ou Testament was die appel beduidend van die sondeval; in die Nuwe Testament is dit 'n embleem van die verlossing van die sondeval, en word as sodanig ook in foto's van die Madonna en die baba Jesus voorgestel.

Daar is een voorbeeld in die Ou Testament waar die appel in 'n gunstiger lig gebruik word. In Spreuke 25:11 lui die vers: ''n Woord wat goed gepraat word, is soos goue appels in versiering van silwer.' In hierdie geval word die appel as 'n simbool vir skoonheid gebruik.

Appels in mitologie

As 'n simbool van liefde en seksualiteit in die kuns, is die appel dikwels 'n kenmerk wat verband hou met Venus wat aangetoon word.

In die Griekse mitologie moes die held Herakles, as deel van sy twaalf arbeid, reis na die Tuin van die Hesperides en die goue appels pluk van die Boom van die Lewe wat in die middel groei.

Die Griekse godin van onenigheid, Eris, het ontevrede geraak nadat sy uitgesluit is van die troue van Peleus en Thetis. In weerwraak het sy 'n goue appel met die opskrif Kallisti ("Vir die mooiste een") in die bruilofsfees gegooi. Drie godinne het die appel geëis: Hera, Athena en Afrodite. Parys van Troje is aangestel om die ontvanger te kies. Nadat hy deur beide Hera en Athena omgekoop is, het Afrodite hom in die versoeking gebring met die mooiste vrou ter wêreld, Helen van Sparta. Hy het die appel aan Afrodite toegeken en sodoende indirek die Trojaanse Oorlog veroorsaak.

Atalanta, ook van die Griekse mitologie, jaag al haar suikers in 'n poging om die huwelik te vermy. Sy oortref almal behalwe Hippomenes, wat haar met listigheid verslaan het, nie vinnig nie. Hippomenes het geweet dat hy nie in 'n regverdige wedloop kon wen nie, daarom gebruik hy drie goue appels om Atalanta af te lei. Dit neem al drie appels en al sy vaart, maar Hippomenes was uiteindelik suksesvol en wen die wedloop en die hand van Atalanta.

In die Noorse mitologie was die godin Iðunn die aangestelde houer van appels wat die Æsir vir altyd jonk gehou het. Iðunn is ontvoer deur die reus Þjazi, wat Loki gebruik het om Iðunn en haar appels uit Ásgarð te lok. Die Æsir het verouder sonder Iðunn se appels, sodat hulle Loki gedwing het om haar te red. Nadat hy Freyja se valkvel geleen het, het Loki Iðunn van Þjazi bevry deur haar in 'n noot te omskep vir die terugvlug. Þjazi het gejaag in die vorm van 'n arend, waar hy by die bereiking van Ásgarðr deur 'n vuur deur die Æsir aangesteek is. Met die terugkeer van Iðunn se appels het die Æsir hul verlore jeug herwin.

Keltiese mitologie bevat 'n verhaal oor Conle wat 'n appel ontvang wat hom 'n jaar lank voed, maar ook 'n onweerstaanbare begeerte na Fairyland gee.

Legendes, folklore en tradisies

  • Switserse folklore beweer dat William Tell moedig 'n appel uit die kop van sy seun met sy kruisboog geskiet het, 'n tiranniese heerser trotseer en vryheid aan sy mense gebring het.
  • Ierse folklore beweer dat as 'n appel in een aaneenlopende lint geskil en agter die vrou se skouer gegooi word, dit in die vorm van die voorletters van die toekomstige man sal beland.
  • Deense folklore sê dat appels verdor teen egbrekers.
  • Volgens 'n gewilde legende is Isaac Newton, na die getuie van 'n appelval van sy boom, geïnspireer om tot die gevolgtrekking te kom dat 'n soortgelyke 'universele gravitasie' die Maan na die aarde toe trek.
  • In die Europese sprokie Sneeuwitjie, die prinses word doodgemaak, of gesink in 'n soort koma met die voorkoms van die dood, deur te verstik of siek te word van 'n vergiftigde appel wat haar stiefma aan haar gegee het.
  • In die Arthuriese legende word die mitiese eiland Avalon se naam 'eiland appels' beteken.
  • In die Verenigde State, Denemarke en Swede is 'n appel (gepoleer) 'n tradisionele geskenk vir 'n onderwyser. Dit spruit uit die feit dat onderwysers gedurende die sestiende tot agttiende eeu swak betaal is, sodat ouers die onderwyser sou vergoed deur kos te voorsien. Aangesien appels 'n baie algemene gewas was, sou onderwysers dikwels mandjies met appels kry. Namate die lone toegeneem het, is die hoeveelheid appels tot 'n enkele vrug afgetoon.
  • Die Apple Wassail is 'n tradisionele vorm van seiljag wat in die winter in siderboorde in die suide van Engeland beoefen word. Die seremonie word gesê dat die appelbome 'seën' om 'n goeie oes in die komende seisoen te lewer.

Verwysings

  • Ferree, D. C., en I. Warringtion, eds. 2003. Appels: plantkunde, produksie en gebruike. CABI Publishing International. ISBN 0851995926
  • Heo, H. J., D. O. Kim, S. J. Choi, D. H. S. Shin, en C. Y. Lee. 2004. Appelfenolika beskerm in vitro oksidatiewe stres-geïnduseerde neuronale seldood. Tydskrif vir Voedselwetenskap 69(9):357-361.
  • Lee, K. W., Y. J. Kim, D. O. Kim, H. J. Lee, en C. Y. Lee. 2003. Groot fenolika in appel en hul bydrae tot die totale antioksidantvermoë. Tydskrif vir Landbouvoedselchemie 51 (22): 16-20. PMID 14558772

Kyk die video: Appel - Jagter (Junie 2020).

Pin
Send
Share
Send